نوشیدن الکل حتی به مقدار کم میتواند سلامت جسمانی و روانی شما را به خطر بیندازد. یکی از عوارض مهم مصرف الکل، از دستدادن حافظه است که معمولاً به دو صورت خود را نشان میدهد. ازدستدادن حافظه به طور موقت و دائمی دو نوع اختلال حافظه بر اثر سوءمصرف الکل هستند.
در نوع اول یعنی موقت فرد برخی مسائل جزئی را برای مدتی فراموش میکند؛ اما در اختلال حافظه نوع دوم فرد بهطورکلی تمام رویدادهای برهه خاصی از زندگی خود را از یاد میبرد. این روند نتیجهای جز ازدستدادن حافظه به طور کامل و زوال عقل در پی نخواهد داشت.
تأثیر الکل بر حافظه
روند در خاطر ماندن اطلاعات و رویدادها به این صورت است که آنها ابتدا در حافظه کوتاهمدت ذخیره شده و سپس به حافظه بلندمدت انتقال مییابد. الکل در این فرایند انتقال اطلاعات از حافظه کوتاهمدت به حافظه بلند اختلال ایجاد میکند و مانع از انتقال اطلاعات میشود. در این حالت فرد نمیتواند مشاهدات و شنیدهها را در حافظه خود ثبت کند و سریع آنها را از یاد میبرد. این روند میتواند زندگی شغلی و تحصیلی او را نیز تحتالشعاع قرار دهد.
مقدار الکل و اثر آن بر حافظه
چه دائمالخمر باشید و چه یکبار الکل نوشیده باشید، الکل میتواند روی حافظه شما تأثیر منفی خود را بگذارد، بهطوریکه فرد چند ساعت گذشته خود را بههیچعنوان به یاد نمیآورد. این تأثیر الکل بر حافظه میتواند شدیدتر شده و در نهایت زوال عقل یا فراموشی کامل را برای فرد به همراه داشته باشد.
هر چه الکل سریعتر به جریان خون برسد تأثیر سریعتری بر مصرفکننده خواهد داشت و به نسبت شرایط فیزیکی، سن و جنسیت او این میزان تأثیر متفاوتی خواهد داشت پس میتوان گفت مقدار الکل و اثر آن بر حافظه رابطه مستقیمی با هم دارند.
مصرف الکل و ازدستدادن حافظه
ازآنجاییکه انسان دارای دو نوع حافظه است، در ادامه تأثیر الکل بر هر دو نوع حافظه کوتاهمدت و بلندمدت را موردبررسی قرار میدهیم:
تأثیر الکل بر حافظه کوتاهمدت:
خاموشی یا بهیادنیاوردن مسائل جزئی کوچکترین تأثیری است که نوشیدن الکل میتواند برای فرد در پی داشته باشد که میزان تأثیر الکل بر حافظه کوتاهمدت از فردی به فرد دیگر متفاوت است. عضو تأثیرگذار مغز برای بهخاطر سپردن وقایع هیپوکامپ نامیده میشود که با نوشیدن الکل اعصاب این عضو دچار اختلال شده و فرد دچار فراموشی میشود.
تأثیر الکل بر حافظه بلندمدت:
نوشیدن الکل میتواند عملکرد هیپوکامپ را به طور کامل مختل کند و آسیبهای جدیتری به سیستم عصبی مغز مصرفکننده برساند. پس از مصرف الکل به مقدار زیاد فرد ممکن است دچار حالت تهوع و نهایتاً استفراغ شود، در این حالت مواد مفیدی که فرد مصرف کرده است از بدن او خارج میشود. یکی از مهمترین این مواد مغذی ویتامینی به نام تیامین است که وجود آن برای سلولهای عصبی مغز بسیار ضروری است و عدم وجود آن در بدن میتواند اختلال در حافظه را برای فرد در پی داشته باشد.
یکی دیگر از بیماریهایی که فرد با نوشیدن الکل ممکن است به آن دچار شود سندروم ورنیکه-کورساکوف است که باعث بروز مشکلات شناختی و اختلال شدید در حافظه فرد میشود که از دستدادن ویتامین B1 یا همان تیامین در بروز آن نقش پررنگی خواهد داشت.
عوامل تأثیرگذار مصرف الکل بر حافظه
عوامل مختلفی میتوانند بر میزان تأثیر الکل بر حافظه مؤثر باشند که در ادامه آنها را نام خواهیم برد:
- میزان مصرف الکل
- مدتزمان استفاده از الکل
- سن مصرفکننده
علائم تأثیر الکل بر حافظه
بر اساس چند نشانه میتوان میزان تأثیر الکل بر حافظه خود را موردبررسی قرارداد.
- کاهش تمرکز و توجه.
- به خطر نیاوردن کارهایی که هنگام مصرف الکل انجام دادهاید.
- بهیادنیاوردن موضوعی که درباره آن با شخصی صحبت کردهاید.
- سردرگمی مکانی پیدا خواهید کرد.
درمان عوارض مصرف الکل
حال این سؤال ایجاد میشود که برای پیشگیری از بروز عوارضی مانند اختلال در حافظه چه کنیم؟ اولین و درستترین قدم برای کسب سلامتی و جلوگیری از عوارض حاد ترک الکل، مراجعه به پزشک ترک اعتیاد به الکل است. بههیچعنوان بدون مشورت با پزشک اقدام به ترک الکل نکنید.
در قدم بعدی باید روش صحیح تغذیه و ورزش را در روتین زندگی خود قرار دهید بهعبارتدیگر تغییر در سبک زندگی را در رتبه دوم قرار دهید. کلینیک ترک اعتیاد پیام تندرستی یکی از بهترین و مجهزترین مراکز ترک اعتیاد در تهران است که درستترین درمان را باتوجهبه شرایط بیمار برای وی در نظر گرفته و اجرا میکند همچنین پزشکان و روانپزشکان در این مرکز میتوانند بهترین سبک زندگی را به شما همراه عزیز پیشنهاد دهند.
📌 منبع: alcohol.org
سوالات متداول
- علت فراموشی بعد از مصرف الکل چیست؟
فراموشی بعد از مصرف الکل بهدلیل اختلال در عملکرد هیپوکامپ مغز است؛ الکل مانع انتقال اطلاعات از حافظه کوتاهمدت به بلندمدت میشود و باعث خاموشی ذهنی یا فراموشی موقت میگردد. - آیا نوشیدن مقدار کم الکل هم میتواند باعث فراموشی شود؟
بله. حتی مصرف مقدار کمی الکل میتواند باعث اختلال موقت در حافظه کوتاهمدت شود و روند ثبت اطلاعات در حافظه را مختل کند. - الکل چگونه بر حافظه تاثیر میگذارد؟
الکل با اختلال در عملکرد ناحیه هیپوکامپ مغز، مانع از انتقال اطلاعات از حافظه کوتاهمدت به بلندمدت میشود و باعث فراموشی یا بهاصطلاح “خاموشی ذهنی” میگردد. - تفاوت فراموشی موقت و دائمی ناشی از مصرف الکل چیست؟
فراموشی موقت معمولاً مربوط به وقایع جزئی و کوتاهمدت است، اما فراموشی دائمی میتواند به از دست رفتن کامل خاطرات یک بازه زمانی خاص منجر شود و حتی به زوال عقل بینجامد. - چه عواملی بر شدت تأثیر الکل بر حافظه مؤثر هستند؟
میزان مصرف، مدتزمان مصرف، سن، جنسیت، وضعیت تغذیه، و وضعیت سلامت عمومی فرد همگی در شدت اثرگذاری الکل بر حافظه نقش دارند.
